"پستچی سه بار در نمیزند"؛ روایت تاریخ معاصر با چاشنی دلهره
دومین فیلم سینمایی حسن فتحی تجربهای تازه در کارنامه کارگردانی است که بیشتر به واسطه مجموعههای تلویزیونی به چهره شناختهشده مخاطبان تبدیل شده است؛ "پستچی سه بار در نمیزند" درامی تاریخی با چاشنی دلهره است.
به گزارش خبرنگار مهر، "پستچی سه بار در نمیزند" پس از "ازدواج به سبک ایرانی" اولین تجربه فیلمسازی حسن فتحی نسبت به تصویری که از این کارگردان داریم نزدیک تر است. فیلم را میتوان ادامه مسیری دانست که فتحی مدتها است در تلویزیون دنبال میکند. آمیزهای از تاریخ، قصهگویی و تعلیق.
نشانی آنچه او در "پستچی سه بار در نمیزند" به سراغش رفته در "شب دهم" و "پهلوانان نمیمیرند" به طور مشخص وجود داشته و حتی در تئاتر تلویزیونی "تله موش" هم دیده شده است. "پستچی سه بار در نمیزند" تجربه پخته فیلمساز در گونهای است که با وجود جذابیتها در سینمای ایران به آن بیمهری میشود.
ترکیب بازیگران
حسن فتحی در مجموعهها و فیلمهایش از بازیگر حرفهای استفاده میکند. به دلیل نوع دیالوگهای آثار او بازیگران تئاتری برای آثار فتحی گزینههای مناسبی هستند. سوابق تئاتری فتحی و علاقمندیاش به دنیای نمایش رابطه او با تئاتر را گرم و زنده نگه داشته است و او با شناخت از قابلیتهای بازیگرهای تئاتر نقشهایی را به آنها میسپارد.
فروتن و کوثری در نمایی از "پستچی سه بار در نمیزند"
در "پستچی سه بار در نمیزند" مانند بیشتر آثار فتحی ترکیبی از بازیگران حرفهای سینما و تئاتر در کنار هم دیده میشوند و مانند نمونههای متاخر، حاصل کار فتحی در هدایت بازیگرانش قابل قبول است. علی نصیریان در نقشی منفی، امیر جعفری و پانتهآ بهرام در تیپهایی آشنا اما پیچیدهتر از نمونههای مشابه و محمدرضا فروتن و باران کوثری در قالبهایی تازه حضوری قابل توجه دارند.
نمیتوان بخشی از جذابیتهای فیلم را به پای هوشمندی فتحی در انتخاب بازیگرانش نگذاشت و نمیتوان به سادگی از تلاش فروتن، کوثری، بهرام و جعفری برای جان دادن به نقشهایی دشوار در فضای کابوس گونه فیلم چشم پوشید. جدال دختر(کوثری) و پسر(فروتن) در طبقه اول ساختمان تصویری تاثیرگذار از یک رابطه عاشقانه است که از دل تاریخ و بر پایه عداوت، کینه و خشمی کهنه سرچشمه گرفته است.
در رابطه مرد لمپن(جعفری) با زن( بهرام) هم میتوان خشونت و تبعیضی را که جامعه بسته نسبت به زن و انسان روا میدارد درک کرد. در پس تصاویری که ابتدا انعکاسی از خوشی و بیغمی را تداعی میکند و پس از آن و از ورای حقیقت پلشتی ماجرا عیان میشود. فارغ از این تعابیر و تفاسیر اگر میخواهید بازیگران شناخته شده فیلم را در قالبهای تازهشان ببینید "پستچی سه بار در نمیزند" را از دست ندهید.
تجربه شیرین ترس
شاید گمان کنید حسن فتحی که عمده شهرتش را مدیون نوشتن درامهای عاشقانه و تاریخی است نمیتواند لحظههایی پرتعلیق و ترس خلق کنید. اما با دیدن "پستچی سه بار در نمیزند" متوجه میشوید که این کارگردان بیشتر از بسیاری از کارگردانهای سینمای ایران که در این گونه تجربه کرده و ناکام ماندهاند این قابلیت را دارد که شمارا از ترس به صندلی سینما میخکوب کند.
فتحی در روایت داستان در طبقه اول جایی که قصه امروز روایت میشود به جز تعلیق در بطن قصه به خلق لحظههای دلهرهآور میپردازد و موفق میشود بینندهاش را درگیر حس اضطراب و ترس کند. فیلمساز در بخشهای پایانی بیننده را درهراس و خشونت جامعه امروز شریک میکند و شخصیتهایش را تا مرز مرگ پیش میبرد!
او از کلیشههای این گونه دوستداشتنی و محبوب به خوبی استفاده میکند و در مقایسه با توان و امکانات سینمای ایران بر مسیر درست حرکت می کند. یک سوم پایانی فیلم پر است از لحظههایی که یک فیلم پرتعلیق برای قانع کردن مخاطبش نیاز دارد. امتیاز فیلم این است که این تجربهها را بر بستری شکل میدهد که کاملا ایرانی و باورپذیر است.
سیمرغهایی که پستچی نگرفت
"پستچی سه بار در نمیزند" در بیست و هفتمین جشنواره فیلم فجر بیمهری شد، شاید به این دلیل که فضای جشنواره با فیلمهایی شبیه به "پستچی..." را جدی نمیگیرد. فیلم میتوانست در بخش بازیگری ، فیلمبرداری، کارگردانی، طراحیصحنه و لباس جوایزی دریافت کند. اما هیئت داوران که تحت تاثیر بازگشت واروژ کریممسیحی بود در بخش فیلمهای اول و دوم حاصل تلاش فتحی را ندید.
حسن فتحی در اختتامیه بخش اراده ملی جشنواره بیست و هفتم فجر
شاید بتوان گفت فتحی بداقبال بوده که فیلمش در دورهای از جشنواره روی پرده میرفت که هیئت داوران، منتقدان و بیشتر مخاطبان این رویداد سینمایی انتظار درخشش "درباره الی" را داشتند و نمیخواستند فیلمی زیر سایه تجربه ستایش شده اصغر فرهادی قرار بگیرد.
دومین فیلم فتحی در بخشهای بهترین فیلم، کارگردانی، بازیگر نقش مکمل زن، موسیقی، تدوین، طراحی صدا، جلوههای ویژه و چهرهپردازی نامزد دریافت جایزه از بخش سودای سیمرغ بیست و هفتمین جشنواره فیلم فجر شد اما در کمال ناباوری هیچ جایزهای به دست نیاورد. موضوعی که واکنش آرام کارگردانش را به همراه داشت.
فتحی در مراسم اختتامیه بخش اراده ملی گفت: فیلم من امسال نامزد دریافت هشت جایزه از جشنواره شد، اما جایزهای نگرفت. آنچه من را تسلی میدهد اینکه از تاریخ سینما یاد گرفتهایم درباره یک فیلم فقط در عرض زمان قضاوت نمیشود و طول زمان هم درباره آن قضاوت میکند. در طول زمان درباره کسانی هم که درباره فیلمها قضاوت کردهاند، قضاوت میشود.
حالا زمان آن رسیده که مخاطبان مجموعههای فتحی تجربه تازه این کارگردان را داوری کنند. استقبال از "پستچی سه بار در نمیزند" نشان میدهد که فتحی درباره امتیازهای فیلمش اشتباه نکرده است.
"پستچی سه بار در نمیزند" از چهارشنبه هفتم مرداد در گروه سینمایی افریقا اکران شده و محمدرضا فروتن، علی نصیریان، رویا تیموریان، باران کوثری، پانتهآ بهرام، امیر جعفری، لیلا زارع و مجید مشیری در آن بازی کردهاند. در خلاصه داستان فیلم آمده است: مردی در عمارتی خارج شهر دختری را به گروگان میگیرد تا با پدر دختر بر سر ماجراهایی تسویه حساب کند.
نقد و بررسی: خبرگزاری مهر
